Айла ақыл болмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — айла өздігінен ақылдың орнын баса алмайды. Астарлы мағынасы — қулық, амал, тәсіл тек оймен, парасатпен, дұрыс пайыммен ұштасқанда ғана пайда береді. Тек айлаға сүйенген адам бір сәттік пайда тапқандай көрінгенімен, ұзақ мерзімде ұтылуы мүмкін. Сондықтан халық бұл сөз арқылы ақылды айладан жоғары қояды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «айла» — сырт көзге епті, бірақ кейде тұрақсыз қулықты білдіреді. Ал «ақыл» — сабырлы ой, таразыға салынған шешім, өмірлік тәжірибе. Мақал екі ұғымды қарсы қойып, айланың ақылсыз әлсіз болатынын көрсетеді. Яғни айла — құрал, ал ақыл — бағыт беретін күш.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыс, оқу, қарым-қатынас сияқты кез келген салаға сай келеді. Мысалы, бір адам емтиханда көшіріп өтуді айла деп ойласа, бұл уақытша нәтиже беруі мүмкін, бірақ білімсіздік кейін әшкереленеді. Сол себепті халық бұл мақалмен адамды адал ойлауға, терең түсінуге және парасатпен әрекет етуге үндейді.