Аяғы үлкен сыйғанын киеді,
Аяғы кіші сүйгенін киеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — аяқ киімнің әркімнің аяғының өлшеміне қарай таңдалатыны. Астарлы мағынасы — адам өмірінде де бір өлшем бәріне бірдей келе бермейді, әркімнің талғамы, таңдауы, жағдайы әртүрлі. Біреуге жарасқаны екіншісіне жарамауы мүмкін. Сондықтан адам өзіне лайықтысын таңдап, талғамын да, мінезін де орнымен ұстауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «аяғы үлкен» және «аяғы кіші» деген тіркестер тек дене бітімін емес, адамның мүмкіндігі мен қалауын білдіреді. «Сыйғанын киеді» — қолына тиген, жарасқан, үйлескен нәрсені қабылдау; «сүйгенін киеді» — ұнатқанын, көңілі қалағанын таңдау. Осы арқылы халық сыртқы өлшем мен ішкі ықыластың екі түрлі болатынын дәл көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал киім таңдауда ғана емес, жұмыс, мамандық, тіпті өмір салтын таңдауда да айтылады. Мысалы, бір адамға беделді көрінген қызмет екінші адамға ауыр болуы мүмкін, ал өз қабілетіне сай істі таңдаған адам жақсы нәтиже береді. Яғни әркім өзіне лайықты жолды таңдаса, өмірі де жеңіл әрі нәтижелі болады.
Aıaǵy kishi súıgenin kıedi.