Адырында арқар көп,
Адамында дарқан көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал туған жердің табиғаты қандай бай, сұлу болса, сол жерде тұратын адамдар да сондай кеңпейіл, жомарт, дархан болады деген ойды білдіреді. Тура мағынасында — адырда арқардың көптігі айтылса, астарлы мағынасында — елдің ырысы мен мінезі суреттеледі. Яғни жердің берекесі мен адамның болмысы өзара үйлесіп жатады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «адыр» — кең дала, қыратты өлке; «арқар» — еркіндіктің, табиғи молшылықтың белгісі. Ал «адамында дарқан көп» дегені сол өңір халқының жаны жомарт, пейілі ашық, қонақжай екенін меңзейді. Табиғаттағы молдық адам мінезіндегі кеңдікпен салыстырылып, көркем ой жасалған.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де туған өлкенің беделін, ел мінезін сипаттағанда қолданылады. Мысалы, бір ауылдың адамдары бір-біріне көмектесіп, қонаққа кең дастарқан жайса, «осы жерде адамында дарқан көп» деп айтуға болады. Бұл сөз жер мен жұрттың қадірін танытып, кең пейілділікті мадақтайды.
Adamynda darqan kóp.