Адам құлақтан азады, көңілден семіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның мінезі мен рухани қалпы сыртқы сән-салтанатқа емес, ішкі дүниеге байланысты екенін айтады. «Құлақтан азады» дегені — адам артық естіген сөзге, өсек-аяңға, бос уайымға еріп, тозады, шаршайды, ойы шашырайды деген астар. Ал «көңілден семіреді» — жақсы сөз, жылы ықылас, үміт пен қуаныш адамның жанын байытып, рухын көтереді деген мағына береді. Яғни, адамның шын қуаты тамақта емес, көңілдің тоқтығында.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «құлақ» — тек есту мүшесі емес, сырттан келетін сөз, ақпарат, өсек пен сынның белгісі. «Азаю» — әлсіреу, тозу, рухани жүдеу. «Көңіл» — адамның ішкі әлемі, жан дүниесі. «Семіру» — молаю, толысу, қуаттану. Сондықтан мақал құлаққа кірген теріс сөз адамның жанын жүдететінін, ал көңілді көтеретін ізгі сөз адамның өмірге құлшынысын арттыратынын образды түрде жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыс орнында немесе отбасында өте орынды. Мысалы, адам күні бойы жаман хабар, сын немесе өсек оқи берсе, көңілі түсіп, шаршап қалады. Ал қолдау сөз естіп, жақсы ортада жүрсе, жігерленіп, өнімді болады. Сондықтан сөз таңдаудың, ақпаратты сүзудің маңызы зор.