Адам баладан өседі,
Сиыр танадан өседі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам да, мал да кішкентайынан өсіп-өнетінін білдіреді. Тура мағынасында, бала қалай ержетіп адам болатыны сияқты, танадан сиыр өсіп шығады. Астарлы мағынасы — әр нәрсенің бастауы бар, үлкен нәтиже кішкентай қадамнан, дұрыс күтім мен тәрбиеден қалыптасады. Сондықтан адам баласының мінезі, тәрбиесі, болмысы бала күннен қаланады.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «бала» — адам өмірінің бастауын, ал «тана» — малдың жас төлін бейнелейді. Екеуін қатар қою арқылы халық тіршіліктегі өсу заңдылығын салыстырады. Тана қалай бағып-күтілсе, сиыр болады; бала қалай тәрбиеленсе, үлкен өмірде солай қалыптасады деген ой айтылады. Образ өте қарапайым, бірақ тәрбиелік мәні күшті.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де бала тәрбиесіне, оқу мен дағдыға қатысты жиі қолданылады. Мысалы, ата-ана «қазірден кітап оқып, еңбекке үйренсін, кейін жақсы адам болады» деп баланың жас шағында берілген тәрбиенің маңызын осы мақалмен түсіндіреді. Яғни, ертеңгі тұлға бүгінгі қамқорлық пен бағыттан басталады.
Sıyr tanadan ósedi.