Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.5K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Таудағы қар - көлдің басы,
Күздегі күйек - төлдің басы.
Күздегі күйек - төлдің басы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғаттағы және тіршіліктегі кез келген құбылыстың бастауын көрсетеді. Тауда жатқан қар...
Ынтасыз өрге баспас.
**Негізгі мағынасы** «Ынтасыз өрге баспас» деген мақалдың тура мағынасы — күш-қуаты жоқ, талпынбайтын адам биікке шыға...
Еңбегі ештің күні кеш.
**Негізгі мағынасы** «Еңбегі ештің күні кеш» деген мақал еңбексіз, бейнетсіз өмір сүрген адам ерте ме, кеш пе қиындыққа...
Ешкі сойғанның екі амалы бар:
Мүйізі- пұшпағына сап,
Терісі - бұтына қап.
Мүйізі- пұшпағына сап,
Терісі - бұтына қап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ешкіні сойғанда оның мүйізін пұшпаққа, терісін бұтына қаптап пайдалану...
Тікенексіз құрма тәтті болмас.
**Негізгі мағынасы** Тікенексіз құрма тәтті болмас деген сөздің тура мағынасы — құрма ағашының жемісіне жету үшін тікені...
Түзде бұзау өлсе,
Үйдегі сүтке ит тиеді.
Үйдегі сүтке ит тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түзде жоғалған, әлсіреген не өлген бұзаудың салдары үйдегі сүтке де әс...
Малды жисаң - машақат,
Жоғалтсаң - өкініш.
Жоғалтсаң - өкініш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал-мүліктің, дәулеттің өзімен бірге жауапкершілік, күтім, еңбек және уайым әкелетінін б...
Аттылы ақысын жауға жібермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар, мінуге жарайтын серігі бар адам өз еңбегінің, ақысының зая кет...
Арық аттан аяғым артық.
**Негізгі мағынасы** «Арық аттан аяғым артық» деген мақалдың тура мағынасы — арық, әлсіз атқа мінгенше, жаяу жүргеннің...
Бай баласы жатық, малшысы қодаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байдың баласы өмірдің ауыртпалығын көп көрмей, жұмсақ, ерке, сөзі мен жүрісі бірқалыпты ө...
Тегін жеген мал тесіп шығады.
**Негізгі мағынасы** Тегін келген нәрсенің сұрауы болады, оңай олжа көбіне опа бермейді. Мақалдың тура мағынасы — малды...
Шолжимасыз мал жайма.
**Негізгі мағынасы** «Шолжимасыз мал жайма» деген мақал малды тәртіппен, бақылаумен бағу керек дегенді білдіреді. Тура...
Жегіштің батасы көп, малы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тойымсыз, қанағатсыз адамның сөзі көп болғанымен, шын берері аз екенін меңзейді. Тура мағ...
Кедейдің ауы жүрмес,
Ауы жүрсе, дауы жүрмес.
Ауы жүрсе, дауы жүрмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедей адамның тұрмысы ауыр болса, оның тіршілігі де, жан тыныштығы да оңай болмайтынын бі...
Тегін ағаш тез қасында жатпайды.
**Негізгі мағынасы** Тегін, оңай келген нәрсенің қадірі аз болады, ал шын пайдалы дүние бірден табыла салмайды. Мақалды...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.