Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
114.7K
Қаралым
257
Орташа
Сұрыптау:
Ел артындағы шаң жұтар,
Ел алдындағы май жұтар.
Ел алдындағы май жұтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі адамның орнын, еңбегі мен беделіне қарай көретін құрметті білдіреді. Тура мағ...
Елден безген көмусіз қалады.
**Негізгі мағынасы** «Елден безген көмусіз қалады» деген мақал адам өз жұртынан, қауымынан қол үзсе, қиын күнде тірек т...
Тозған елді тоған асырайды.
**Негізгі мағынасы** Тозған елді тоған асырайды деген мақалдың тура мағынасы — су жиналған тоғанның пайдасы көп, ол айна...
Үйден ұзап шықсаң,
Қатыныңа қадірің артады.
Ауылдан ұзап шықсаң,
Жақыныңа қадірің артады.
Қатыныңа қадірің артады.
Ауылдан ұзап шықсаң,
Жақыныңа қадірің артады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қадірі мен жақындарының бағасы арақашықтықта айқынырақ сезілетінін білдіреді. Үйд...
Көл азса, сазаны кетіп, табаны қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
Ел азса, жақсысы кетіп, жаманы қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көлдің суы тартылып, бұзылса, ондағы бағалы балық — сазан азайып, түбін...
Көп ел - сарқылмас көл.
**Негізгі мағынасы** Көп ел болса, күш те, береке де таусылмайды деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада «көл» суы сарқыл...
Ел қонысынан айырылса,
Ел ырысынан айырылады.
Ел ырысынан айырылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған жері мен тұрақты қонысынан айырылған елдің берекесі кететінін білдіреді. Тура мағын...
Елді ер теңестіреді.
**Негізгі мағынасы** «Елді ер теңестіреді» деген мақалдың тура мағынасы — халықтың, жұрттың жағдайын түзеп, абыройын кө...
Ер туып, жоқ елді бар қыла алмайды,
Ел болса, ер туғызбай тұра алмайды.
Ел болса, ер туғызбай тұра алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалғыз туған ер азаматтың күші жетсе де, елсіз жерде үлкен іс бітіре а...
Ел алмаған елу жыл жатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: елін, жерін, намысын қорғай алмаған адам ұзақ уақыт бойы әрекетсіз, қор...
Ерден ердің кемдігі болса да,
Елден елдің кемдігі болмайды.
Елден елдің кемдігі болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ер азаматтың бойында мін, кемшілік болуы мүмкін, ал тұтас елдің кем...
Тамыр тартқан тарықпас.
**Негізгі мағынасы** Тамыр тартқан тарықпас деген мақалдың тура мағынасы — адам өз тамырын, шығу тегін, туыстық және елд...
Баға білмеген мал әлек,
Бағымы кеткен ел әлек.
Бағымы кеткен ел әлек.
**Негізгі мағынасы** Баға білмеген мал әлек, бағымын білмеген ел әлек деген ой айтылады. Тура мағынасында: малдың күтімі...
Бірлік қайда болса, еркіндік сонда,
Еркіндік қайда болса, елдік сонда.
Еркіндік қайда болса, елдік сонда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бірлік бар жерде еркін өмір сүруге мүмкіндік туады, ал еркіндік орнаға...
Түйесі көп көш бастайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйесі көп көштің жүгі жеңіл, қоныс ауыстыруы да оңай, сондықтан ол кө...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.