Жер туралы 99
Жер туралы мақал-мәтелдер туған өлке, еңбек, құт-береке жайлы даналықты жинақтайды.
99
Мақал-мәтел
26.1K
Қаралым
263
Орташа
Сұрыптау:
Адамды аздыратын - дерт,
Жерді аздыратын - өрт.
Жерді аздыратын - өрт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға дерт түссе, оның әлсіреп, күйі кететіні; ал жерге өрт түссе, он...
Қара жерді жамандама -
қайтып сонда барарсың;
қайтып сонда барарсың;
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды жерге, яғни өмірдің түп негізіне құрметпен қарауға үндейді. Тура мағынасында қара...
Ағаш бір жерде өседі.
**Негізгі мағынасы** «Ағаш бір жерде өседі» деген мақал адамға өз орнын, өз топырағын, өз ортасын қадірлеуді меңзейді....
Астық жоқ жылы тіленші қыстайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: астық шықпаған, егін болмай қалған жылы кедей-кепшіктің хәлі өте ауырл...
Жердің сәні - егін,
Ердің сәні - білім.
Ердің сәні - білім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жердің көркі мен қадірі егінмен көрінетінін айтады: жер бос жатса, оның берекесі аз, ал...
Көшпелі елдің қоры болғанша,
Егінші елдің зоры бол.
Егінші елдің зоры бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбек пен маңдай терді жоғары қояды. Тура мағынасында көшіп-қонып күн көрген елдің қоры,...
Жазда қонысыңды дөңге сал,
Қыста қонысыңды көңге сал.
Қыста қонысыңды көңге сал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жазғытұрым қонысты биік, жел өтіп тұратын дөңге орналастыру, ал қыс тү...
Ел қонысынан айырылса,
Ел ырысынан айырылады.
Ел ырысынан айырылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған жері мен тұрақты қонысынан айырылған елдің берекесі кететінін білдіреді. Тура мағын...
Еділ суы бар болса, елге жетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Еділ өзенінің суы мол болса, сол су елдің қажетіне жетеді деген ой. Ас...
Ең көп оқылған
Сулы жер құрақсыз болмас,
Таулы жер бұлақсыз болмас.
Таулы жер бұлақсыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғаттағы әр нәрсенің өз сыры, өз жарасымы болатынын білдіреді. Су бар жерде құрақ өсед...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Ел көркі - мал, өзен көркі - тал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де сәні мен берекесі өзіне тән құндылығында екенін айтады. Тура мағынада...
Қыстағы қар - жерге ырыс,
Жаздағы ылғал - елге ырыс.
Жаздағы ылғал - елге ырыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыста жауған қар жерді ылғалдандырып, көктемгі егінге нәр береді; жазда...
Туған жердің ауасы да шипа,
Туған жердің жуасы да тәтті.
Туған жердің жуасы да тәтті.
**Негізгі мағынасы** Туған жер адамның жан дүниесіне ыстық әрі қымбат. Бұл мақалдың тура мағынасы — туған жердің ауасы д...
«Жер туралы» мақал-мәтелдер қазақ дүниетанымындағы жердің қасиеті, туған өлкенің қадірі және елге деген сүйіспеншілік туралы ойды өрнектейді. Бұл топтамада жер — ырыс, құт, тіршілік көзі, ал оны қорғау мен бағалау — әр адамның парызы ретінде айтылады.
Мақал-мәтелдерде жер мен еңбек егіз ұғым болып келеді: егін егу, мал бағу, қоныс таңдау, табиғатты аялау секілді тіршілік заңдылықтары қысқа да нұсқа жеткізіледі. Осы категориядағы нақыл сөздер жас ұрпақты отаншылдыққа, еңбекқорлыққа, жер-суын қастерлеуге тәрбиелейді.
Мақал-мәтелдерде жер мен еңбек егіз ұғым болып келеді: егін егу, мал бағу, қоныс таңдау, табиғатты аялау секілді тіршілік заңдылықтары қысқа да нұсқа жеткізіледі. Осы категориядағы нақыл сөздер жас ұрпақты отаншылдыққа, еңбекқорлыққа, жер-суын қастерлеуге тәрбиелейді.