Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
206.6K
Қаралым
245
Орташа
Сұрыптау:
Түйенің жолы үлкен,
Аттың жоны үлкен.
Аттың жоны үлкен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе мен аттың дене бітімі, жүріс-тұрысы жолда әртүрлі екенін білдіред...
Тілін тісіне жаниды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сөзін іштей тежеп, ашуын сыртқа шығармай, сабыр сақтайтынын білдіреді. Тура мағын...
Онсыз да шығайын деп тұрған көз еді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсенің не адамның жағдайы әуелден-ақ әлсіз, сын көтермейтін күйде тұрғанын білдіред...
Алашағыңа сенбе,
Алғаныңа сен.
Алғаныңа сен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әлі қолыңа тимеген, уәде етілген нәрсеге толық сеніп кетпе, ал қолыңа н...
Улы жыланның терісі жұмсақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — улы жыланның терісі сыртынан жұмсақ, жылтыр, қолға жағымды болып көрін...
Айдауылдың алдына түспе,
Аламанның талауына түспе.
Аламанның талауына түспе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз тәуекелге бармауға, қауіпті істен аулақ жүруге шақырады. Тура мағынасы бой...
Керуеннің күні қомда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — керуен жолға шығар кезде түйенің қомын ертерек дайындау керек деген ой...
Қалыңға құсың түспесін,
Жаманға ісің түспесін.
Жаманға ісің түспесін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сақ болуға, жаман ортадан, теріс пиғылды кісіден аулақ жүруге үндейді. Тура мағына...
Ұрының өзіне сай сырығы бар.
**Негізгі мағынасы** «Ұрының өзіне сай сырығы бар» деген мақалдың тура мағынасы — ұры өз ісіне лайық құралын, айласын т...
Тұмылдырық таққан бұзаудай.
**Негізгі мағынасы** «Тұмылдырық таққан бұзаудай» деген мақал тура мағынасында — мұрнына тұмылдырық салынған бұзау сияқ...
Тентектің мақұлын бақ,
Ақымақтың ақырын бақ.
Ақымақтың ақырын бақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезін алдын ала байқап, сақ жүруге шақырады. Тентек адам алғашында қолайлы, мақұл...
Өлім - кезек, дау - қонақ.
**Негізгі мағынасы** «Өлім - кезек, дау - қонақ» мақалында өмірдің заңдылығы мен жанжалдың өткіншілігі айтылады. Тура м...
Қауып жегенің - қақалғаның,
Ажалыңа тақалғаның.
Ажалыңа тақалғаның.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені асығыс жеп, дұрыс шайнамай жұтсаң, қақалып қаласың. Астарл...
Қыс та қысырайды.
**Негізгі мағынасы** «Қыс та қысырайды» деген мақал қыс мезгілінің де өз мінезі, өз тарлығы мен қиындығы болатынын білді...
Жолаушыға лайық жол тұрады,
Жампозға лайық қом тұрады.
Жампозға лайық қом тұрады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өзіне лайық орны мен сыны болатынын білдіреді. Тура мағынасында жола...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Ит үреді, керуен көшеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит қанша үрсе де, керуен өз жолымен жүре береді. Астарлы мағынасы: біре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.