Олжа туралы 151
Олжа туралы мақал-мәтелдер табыс, несібе және еңбектің өтеуі жайлы халық даналығын жинақтайды.
151
Мақал-мәтел
44.2K
Қаралым
292
Орташа
Сұрыптау:
Қара судан қаймақ алған.
**Негізгі мағынасы** «Қара судан қаймақ алған» деген мақал өте қиын, қолайсыз, пайдасыз көрінген жерден де бір олжа, иг...
Жаманға олжа түссе,
Бөлісе алмай қор болады.
Бөлісе алмай қор болады.
**Негізгі мағынасы** Жаман, яғни пейілі тар, адамгершілігі төмен адамға күтпеген табыс не олжа түссе, оны дұрыс пайдалан...
Тары болса, тауық табылады.
**Негізгі мағынасы** Тары болса, тауық табылады деген мақалдың тура мағынасы — тарысы бар үйге тауық келеді, яғни құсқа...
Өсер малда өлім жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өсер малда өлім жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — өсіп-өнетін, көбейетін малда шығын болса да, о...
Көл жағалаған өлмес.
**Негізгі мағынасы** Көл жағалаған өлмес деген мақалдың тура мағынасы — суы бар, тіршілікке қолайлы көлдің маңында отырғ...
Бар болса, сойғанның жөні бар,
Бір қойда он кісінің құны бар.
Бір қойда он кісінің құны бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мал бар кезде оны сойып, елге ас беру орынды деген ойды білдіреді. Аста...
Бір сауда иіп кетеді,
Бір сауда киіп кетеді.
Бір сауда киіп кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда-саттықта әртүрлі нәтиже болатынын меңзейді: бір сауда пайда әкеліп, адамды өсірсе,...
Мыңды айдаған да бірді мінеді,
Бірді айдаған да бірді мінеді.
Бірді айдаған да бірді мінеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мың жылқы айдаған адам да, жалғыз жылқы айдаған адам да ақырында бір а...
Жоғалып табылған мал олжа,
Ауырып жазылған жан олжа.
Ауырып жазылған жан олжа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жоғалып кеткен малдың қайта табылуы да, ауырып жатқан адамның сауығып к...
Бақыр іздеген тақыр табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақыр іздеген адам тақыр жерден де бақыр табады. Астарлы мағынасы: адам...
Бір жігіттің дәулетіне қырық жігіт мас болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір адамның байлығы, жетістігі не жомарттығы көп адамға пайдасын тигізіп, қызығын көруге...
Жомарт қолға аспандағы лашын қонар.
**Негізгі мағынасы** Жомарт, қолы ашық адамға ырыс пен мүмкіндік өзі келеді деген ой айтылады. Тура мағынада «қол» — бер...
Бір пайда - пайда,
Екі пайда қайда?
Екі пайда қайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның алған пайдасы екі есе көбейсе, соның шын берекеге айналатынын меңзейді. Тура мағы...
Кен байлық -
Кең байлық.
Кең байлық.
**Негізгі мағынасы** «Кен байлық — кең байлық» деген мақалдың тура мағынасы: жер қойнауындағы кен, қазба байлық мол бол...
Мал, малдан кейін ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малды көбейтіп, берекені алдымен соны сақтаудан бастау керек деген ой....
Ең көп оқылған
Күріш арқасында күрмек су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш өскен жерде онымен бірге күрмек те суға қанып өседі. Астарлы мағы...
Ақ түйенің қарны жарылды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түйенің қарны жарылғандай ерекше бір оқиғаның болғанын білдіреді. А...
Теңін тапса, тегін бер.
**Негізгі мағынасы** «Теңін тапса, тегін бер» деген мақал бір заттың не адамның өзіне лайық, бағасын білетін, қадірін т...
Кеме келсе, қайық судан шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен кеме келгенде, кіші қайықтың жүруіне орын тарылып, ол су жағасына...
Ортақ өгізден оңаша бұзау.
**Негізгі мағынасы** Ортақ өгізден оңаша бұзау — көпке ортақ, сырттай үлкен көрінетін нәрседен гөрі, өзіңе тиесілі шағын...
«Олжа туралы» мақал-мәтелдер қазақтың табыс пен несібе ұғымына көзқарасын, олжаның қадірін және оған апарар жолдың мәнін баяндайды. Бұл топтағы нақылдар олжаның тек кездейсоқтық емес, көбіне еңбек, ептілік, батылдық пен дұрыс мүмкіндік таңдаудың нәтижесі екенін еске салады.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.