Жыртық ауыз тыртық ауызға күледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам өзіндегі кемшілікті көрмей тұрып, өзгенің мінін келемеждейтінін білдіреді. Тура мағынасында бірінің аузы жыртық, бірінің аузы тыртық болып, екеуі де мінді адам сияқты көрінеді; ал астарлы мағынасы — «өзің де сондай бола тұра, біреуді мазақтама» деген ескерту. Яғни, өз бойындағы ақауды байқамай, өзгені кемсіту — орынсыз іс.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жыртық ауыз» бен «тыртық ауыз» — сыртқы кемістік қана емес, адамның мінін, шала мінезін, көргенсіздігін бейнелейтін образ. Екі ұқсас кемшіліктің бірін-бірі келемеждеуі арқылы халық мысқыл мен әжуаның шегі барын көрсетеді. Бұл жерде басты ой — кемшілігі ортақ адамдардың бірін-бірі мазақ етуі күлкілі әрі әділетсіз.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не күнделікті ортада біреуді шұқылап сынайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, кешігіп жүретін адам өзгесін «тәртіпсіз» деп сөксе, оған осы мақал дәл келеді. Ол адамға алдымен өз мінезін түзеп, содан кейін ғана басқаны бағалауды ескертеді.