Жылуы болмаса, түбіт қасиетсіз,
Жігері болмаса, жігіт қасиетсіз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам бойындағы сыртқы көрік пен ішкі қуаттың екеуі де қажет екенін меңзейді. Түбіттің өзі жылы болмаса, оның пайдасы кем; сол сияқты жігіттің де жігері болмаса, елге де, өзіне де қадірі азаяды. Мұнда тура мағынада жылу мен түбіт айтылса, астарлы мағынада адамға тірек болатын қайрат, намыс, табандылық туралы сөз қозғалады. Жігіттің қасиеті тек жасында не күшінде емес, қиындықта мойымай, іс тындыра білуінде.
Образдар мен теңеулер
«Түбіт» — жұмсақ, жылы сақтайтын нәрсе. Ол жылу бермесе, бос сән ғана болып қалады. Ал «жігіт» сөзі қазақ танымында ер азамат, елге сүйеу болар азаматтың бейнесі. «Жігер» — рух, қайрат, алға бастайтын ішкі күш. Осы екі образ арқылы мақал адамға тек атақ не сыртқы көрініс емес, шынайы пайда мен мінез керек екенін ұқтырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқу мен жұмыста табандылықтың маңызын еске салады. Мысалы, бір жас маман білімді болғанымен, бастамашылдық танытпаса, оның білімі толық ашылмайды. Сондықтан білімге жігер қосылса ғана адам шын мәнінде бағалы болады.
Jigeri bolmasa, jigit qasıetsiz.