Жүріп кетсең, жетерсің,
Тұрып қалсаң, тынарсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды әрекетке, қозғалысқа, талпынысқа шақырады. Тура мағынасында: жолға шығып, жүре берсең, межеге жетесің; ал орныңнан қозғалмай, бір орында тұра берсең, ісің тоқтайды. Астарлы мағынасы — өмірде мақсатқа тек еңбекпен, табандылықпен, үздіксіз ізденіспен ғана жетуге болады. Қорқынышқа беріліп, әрекетсіз қалу адамды кейіндетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "жүріп кету" — тек аяқты қозғау емес, алға ұмтылу, бастама көтеру, әрекет ету деген ұғым. Ал "тұрып қалу" — жалқаулық, жасқаншақтық, тоқырау, дамымай қалу. Халық бұл жерде өмірді жолға теңейді: жолда жүрген адам межеге жақындайды, ал тұрып қалған жолаушы мақсатынан алыстайды. Қысқа сөзбен үлкен өмірлік шындық берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқуда, жұмыста, кәсіпте өте орынды айтылады. Мысалы, жаңа мамандық үйренгісі келген адам күнде аз-аздан кіріссе, біраз уақытта дағды қалыптастырады; ал "кейін бастаймын" деп жүре берсе, уақыт өтіп кетеді. Сондықтан мақалдың өнегесі — алға жылжудың ең сенімді жолы, олжалы бастау.
Turyp qalsań, tynarsyń.