Жөн сөзге мал да маңырайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы, орынды, дәл айтылған сөздің күші зор екенін білдіреді. Тура мағынасында малдың өзі де сабырланып, үн қатады дегенге саяды. Астарлы мағынасы — адамға айтылған жөн сөз, ақыл мен насихат жүрекке жетсе, тіпті қырсық мінезді кісі де тоқтап, ойлануға мәжбүр болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — адам емес, бірақ сезімге, дауыстың ырғағына әсер ететін тірі жан иесі ретінде алынған. «Маңырайды» сөзі малдың үн қатуын ғана емес, бір сәт елең етуін, назар аударуын бейнелейді. Яғни сөздің тазалығы мен салмағы адамның да, жан-жануардың да көңіл күйіне ықпал ететінін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ана баласына, ұстаз оқушысына, басшы қызметкеріне ақылды, байсалды сөз айтқанда қолданылады. Дөрекі талаптан гөрі дәлелді, мәдениетті сөздің әсері күшті екенін еске салады. Мысалы, мұғалім ұрыспай, сабырмен түсіндірсе, тәртіпсіз оқушының өзі қателігін аңғарып, тыңдауға бейім болады.