Жолаушының кешіккеніне сүйін.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жолаушының кешіккеніне сүйін» деген мақал сырттай қарағанда жол жүрген адамның бөгелгеніне қуану сияқты көрінеді. Бірақ астарында сақтық пен қауіптің алдын алуды меңзейді: жолаушының ұзақ жолда кешігуі көбіне жолдың ауырлығы, ауа райы, бөгет не басқа қауіптің бар екенін білдіруі мүмкін. Сондықтан мұнда адам асығыс қуанбай, әр істің артындағы себепке ой жүгіртіп, сақ болу керектігі айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жолаушы» — өмір жолындағы адам, ал «кешігу» — бөгеліс, кідіріс, күтпеген қиындық. «Сүйін» сөзі — жеңіл қуану емес, байқап сөйлеудің астары. Яғни, біреудің кешігуін жақсы белгіге балауға болмайды; керісінше, ол жағдайдың мәнін түсініп, сабыр сақтауға шақырады. Халық осы арқылы жолдың да, өмірдің де белгісіз екенін еске салады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де орынды. Мысалы, алыс сапарға шыққан досың уақтылы келмесе, бірден «жолда қалды ма, көлігі бұзылды ма» деп алаңдап, жағдайын тексерген дұрыс. Яғни, бір нәрсенің кешігуін бос қуанышқа емес, сақ ой мен жауапкершілікке ұластыру керек.