Жол жолдасың Қыдыр болсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға сапарға шыққанда жолы ашық, жолдасы құтты, ісі сәтті болсын деген тілек білдіреді. Тура мағынасы — жүрген жолыңда қасыңдағы серігің Қыдыр атадай берекелі, пейілді, сәт әкелетін адам болсын деген сөз. Астарлы мағынасы — өмір жолында да адамға жақсы жолдас, жол көрсететін, қолдау беретін жанның маңызы зор екенін ұқтырады. Жаман серік жолдың да, істің де берекесін кетіреді, ал жақсы серік адамды қиындықтан алып шығады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жол» тек сапар емес, адам ғұмыры мен басталған ісі. «Жолдас» — бірге жүретін серік, дос, демеуші. Ал «Қыдыр» — қазақ танымындағы құт-береке әкелетін киелі бейне. Сондықтан Қыдырға теңеу жолдастың тек жай адам емес, ырыс пен жақсылықтың бастауы болуын аңғартады. Бұл образ тілек мәнін күшейтіп, сөзге қасиет береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал алыс сапарға аттанған адамға, жаңа жұмысқа кіріскенде немесе маңызды жоба бастағанда айтылады. Мысалы, студент басқа қалаға оқуға кетіп бара жатқанда, үлкендер: «Жол жолдасың Қыдыр болсын» деп ақ жол тілейді. Бұл — амандық, сәттілік және жақсы ортаға тап болсын деген ниет.