Жігіт - күш, қыз - көрік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жігіттің басты қасиеті — күш-қуат, қайрат, тірек болу екенін, ал қыздың басты көркі — әсемдік, нәзіктік, сыпайылық екенін білдіреді. Тура мағынасында ер мен әйелдің табиғи болмысы салыстырылады. Астарлы мағынасында мақал екі жастың бір-бірін толықтырып тұратынын меңзейді: жігіт елге сүйеніш, қорғаушы болса, қыз үйге сән, жылылық, көрік береді. Мұнда тек сыртқы бейне емес, мінез бен болмыс та айтылып тұр.
Образдар мен теңеулер
«Күш» сөзі жігіттің физикалық қуатын ғана емес, қайсарлығын, батылдығын, жауапкершілігін де көрсетеді. Ал «көрік» — қыздың сұлулығы, ұяңдығы, әдептілігі мен нәзіктігінің символы. Халық жігітті тірекке, қызды сән мен берекеге теңеп, отбасы мен қоғамдағы орнын бейнелі түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақалдың мағынасы тек сыртқы күш пен сұлулықпен шектелмейді. Ол әр адамның өзіне тән қадірі бар екенін еске салады. Мысалы, бір отбасында ер азамат жауапкершілік алып, қиын істі атқарса, қыз бала үйдің ішкі тәртібін, жылуын сақтап, жарасым табуға үлес қосады. Осылайша екеуі бір-бірін толықтырады.