Әжептеуір ән еді,
Пұшық мұрын бүлдірді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — әу баста жақсы шыққан әнді мұрны пұшық, яғни дауысы не түрі үйлеспейтін адам бұзып жіберді деген сөз. Астарлы мағынасы — жақсы істі бір адамның орынсыз араласуы, шалағайлығы не жарамсыз қылығы бүлдіреді. Бір істің көркі, мәні, сапасы ұсақ кемшілікпен-ақ төмендеп қалуы мүмкін екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «әжептеуір ән» — бастапқыда әдемі, көңілге қонымды, сапалы істі білдіреді. Ал «пұшық мұрын» — кемшілік иесі ғана емес, сол істі бүлдіріп тұрған орынсыз адам бейнесі. Ән — өнердің, істің, ойластырылған жұмыстың символы. Ал оны бұзу — үйлесімнің, тәртіптің, талғамның жоғалуын көрсететін бейнелі теңеу.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бір жобаны, жиынды не шығарманы бір адамның дұрыс істемей, бәрінің берекесін кетіргенін айтқанда қолданылады. Мысалы, сынып болып дайындаған презентацияны бір оқушы соңында ретсіз сөйлеп, бүкіл еңбекті әлсіретсе, «Әжептеуір ән еді, пұшық мұрын бүлдірді» деуге болады. Бұл сөз жауапкершілік пен ұқыптылыққа шақырады.
Pushyq muryn búldirdi.