Жазылармын деп ауру үмітті,
Байырмен деп жарлы үмітті,
Кетермін деп қыз үмітті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның үмітке алдануын, әр нәрсені қиялға сүйеп күте беретінін меңзейді. Ауру адам жазылып кетемін деп үміттенеді, жарлы байып кетемін деп сенеді, қыз тұрмысқа шығып кетемін деп күтеді. Яғни әр адам өз жағдайына қарай болашақтан бір жақсылық күтетіні көрсетілген. Астарында «үміт адамды алға жетелейді, бірақ шындықты ұмыттырмауы керек» деген ой бар. Үміт жақсы қасиет болғанымен, ол әрекетпен, еңбекпен, сабырмен ұштаспаса, бос қиялға айналады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы ауру, жарлы, қыз — өмірдің әртүрлі күйін көрсететін образдар. Ауру — сауығуды, жарлы — байлықты, қыз — өз жолын, бақытын күтетін адам бейнесі. Бұл қатарлар арқылы халық адам табиғатындағы ортақ қасиетті: арманға, өзгеріске, жақсы күнге сенуді дәл берген. Қысқа сөзбен үлкен өмір шындығы ашылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды «тек үміттеніп отыра бермей, нақты қадам жасау керек» деген ойда қолданады. Мысалы, студент емтиханды тек сәттілікке тапсырамын демей, күнде дайындалса, үміті нәтижеге айналады.
Baıyrmen dep jarly úmitti,
Ketermin dep qyz úmitti.