Жазасын тартпайтын жамандық болмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — істелген жаман іс, әділетсіз әрекет немесе теріс қылық бір күні міндетті түрде өз салдарын береді. Астарлы мағынасы — адам жасаған жамандығы үшін жауапсыз қалмайды, ақыры сол ісінің өтеуін тартады. Халық бұл сөз арқылы жақсылық пен жамандықтың таразысы әрдайым теңесетінін, жаман істен сақ болу керегін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жаза» сөзі — тек соттағы жаза емес, өмірдің өзі қайтаратын соққы, өкініш, абыройдан айырылу, сенім жоғалту сияқты нәтижелерді білдіреді. «Жамандық» — біреуге қиянат жасау, өтірік айту, алдау, зұлымдық істеу деген кең ұғым. Мақал жамандықты тірі құбылыс сияқты көрсетіп, оның ізі жоғалмайтынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адамдарды адалдыққа, жауапкершілікке шақырады. Мысалы, біреу жұмыста құжатты қолдан бұрмалап, қысқа уақытта пайда тапса да, кейін тексерісте әшкереленіп, қызметінен айырылуы мүмкін. Сондай сәтте осы мақал дәл айтылады: жаман істің өтеуі болмай қалмайды.