Жас өсер, жарлы байыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал уақыт өте келе адамның да, тұрмыстың да өзгеретінін білдіреді. «Жас өсер» дегені — балаң, тәжірибесіз адам есейіп, ақыл тоқтатады, өмір көріп, кемелденеді деген сөз. «Жарлы байыр» дегені — кедейлік мәңгілік емес, еңбек, төзім, ыждағат арқылы жағдай түзеліп, тұрмыс жақсарады деген астарлы ой. Яғни өмірде бүгінгі әлсіздік не таршылық ертеңгі күш пен берекеге айналуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жас» сөзі тек жас адамды емес, пісіп-жетілмеген күйді де меңзейді. «Өсу» — тек бойдың өсуі емес, ақылдың толысуы, тәжірибенің артуы. Ал «жарлы» — жоқшылықтағы адам бейнесі, «байыр» — байып, дәулеті кіріскен күй. Осы екі образ арқылы халық өмірдің бірқалыпты тұрмайтынын, ең бастысы сабыр мен еңбек екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуда, жұмыста, кәсіпте талпынып жүрген адамға жұбаныш ретінде айтылады. Мысалы, жаңа маман алғашында қиналса да, тәжірибе жинап, мықты кәсіби маманға айналады; немесе шағын кәсіп бастаған адам уақыт өте еңбегінің жемісін көреді. Бұл мақал адамды үміттендіріп, тоқтамай әрекет етуге үндейді.