Жалқаулық аздырады, еңбек оздырады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тура мағынасында жалқаулық адамның күш-қуатын, уақытын және мүмкіндігін босқа ысырап ететінін айтады. Астарлы мағынасы — еңбексіз адам ілгері баспайды, ал тынымсыз, табанды еңбек еткен жан өмірде жетістікке жетеді. Яғни, жалқаулық кедейлікке, кейін қалуға, ал еңбек абырой мен табысқа жеткізеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «аздырады» сөзі адамның ішкі жігерін сөндіріп, әлсірету мағынасын береді. «Оздырады» дегені — алға бастырып, өзгеден озық қылу. Мұнда жалқаулық пен еңбектің қарама-қарсы екі бейнесі салыстырылған: бірі адамды төмендетеді, екіншісі көтереді. Осы арқылы халық еңбектің адам өміріндегі шешуші орнын көрсеткен.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, оқушы күн сайын сабағын уақытында оқып, тапсырмасын орындаса, үлгерімі жақсарады; ал еріншектікке салынса, артта қалады. Сол сияқты жұмыста да міндетін тиянақты атқарған адам сенімге ие болып, өседі. Мақал жастарды тәртіпке, еңбекқорлыққа және мақсатқа жету үшін табандылыққа үндейді.