Жақсының сөзі өлшеп пішкендей.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жақсы адамның сөзі әрдайым ойлы, орынды, дәл болады. Ол асығыс айтпайды, біреудің көңілін жараламай, сөзін салмақтап сөйлейді. Тура мағынада бұл — сөзді өлшеп, алдын ала ойлап айту; астарлы мағынада — парасатты, тәрбиелі, мәдениетті адам ғана тыңдаушысына пайдалы, әсерлі сөз айта алады.
Образдар мен теңеулер
«Өлшеп пішкендей» деген тіркес киім тіккенде мата артық-кем болмай, денеге дәл келіп тігілгендей ұқыптылықты білдіреді. Сол сияқты жақсы адамның сөзі де ойға қонымды, шындыққа сай, дәл уақытында айтылады. Мұнда сөз бен іс арасындағы үйлесім, ұқыптылық және жауапкершілік көрініс табады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өте өзекті. Әсіресе әлеуметтік желіде, жұмыста немесе отбасында бір ауыз сөзбен ренжітіп алмас үшін, ойланбай сөйлемеу керек екенін еске салады. Мысалы, мұғалім оқушының қатесін көпшіліктің алдында бетіне баспай, сабырмен, нақты әрі сыпайы түсіндірсе, оның сөзі «өлшеп пішкендей» болады.