Жақсыға жаман тең келмес,
Көтергенмен кеудесін.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы адам мен жаман адамның арасы жер мен көктей екенін білдіреді. Жақсының ісі, мінезі, сөзі таза болады, сондықтан жаман кісі қанша тырысса да, соған тең келе алмайды. Мұндағы астарлы ой — адамның шын қадірі сыртқы паңдықпен емес, ішкі сапасымен өлшенеді. Кеудесін көтеріп, өзін жоғары ұстаған адам жақсы болып кетпейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жақсы» сөзі — адамгершілігі мол, елге сыйлы, сөзі мен ісі үйлескен жанның бейнесі. «Жаман» — мінезі төмен, ісі қисық, сенімсіз адам. «Кеудесін көтеру» тіркесі менменсу, астамсу, паңдану мағынасын береді. Яғни біреу өзін зор көрсеткенімен, оның ішкі болмысы өзгермейді; жақсы адамның орнына шыға алмайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желідегі жасанды беделге де сай келеді. Мысалы, бір адам өзін көпшілікке өте мықты етіп көрсетіп, қымбат киім, әдемі сөзбен дараланғысы келуі мүмкін, бірақ егер ол уәдесінде тұрмаса, өзгеге құрмет көрсетпесе, оның шын бағасы бәрібір төмен болады. Ал қарапайым, адал, жауапты адам сырттай көзге түспесе де, жұртқа сыйлы болады.
Kótergenmen keýdesin.