Жаққанда түтін шалынады,
Айтқанда сыр алынады.
Aıtqanda syr alynady.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Бұл мақалдың мағынасы - бір нәрсені жасағанда немесе айтқанда оның салдары немесе әсері болатынын көрсетеді. Мәселен, "жаққанда түтін шалынады" деген жердегі "жаққанда" - бір нәрсені жаққанда, яғни отты жаққанда, түтін шығатыны айтылады. Бұл жерде оттың жануы, оның нәтижесі ретінде түтіннің шығуы - белгілі бір әрекеттің немесе істің салдары.
Ал "айтқанда сыр алынады" дегені - бір нәрсені айтқанда, яғни сырды мәлімдегенде, не болмаса біреуге бір нәрсе туралы хабар бергенде, оның есту және түсіну қабілетіне байланысты, сыр немесе шындық ашылатынын көрсетеді.
Осылайша, мақал өмірде кез келген әрекет пен айтылған сөздер белгілі бір нәтижелер мен салдарға алып келеді. Сондықтан, адам әрекеттері мен сөздерінің әсерін ойлап, дұрыс шешім қабылдауы керектігін білдіреді.