Заманы бірдің зары бір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір заманда, бір дәуірде өмір сүрген адамдардың көрген қиындығы, мұңы, уайымы ортақ болады. Астарлы мағынасы — бір кезеңде өмір сүрген жұрттың тұрмыс-тіршілігі, мәселесі, қуанышы мен қайғысы ұқсас келеді; сондықтан олар бірін-бірі жақсы түсінеді. Мақал адамдарды ортақ жағдайды сезінуге, өзгенің жайын жатсынбай қабылдауға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «заман» — белгілі бір уақыт, қоғамның ахуалы, өмір сүру салты. «Зар» — жүрекке батар мұң, қиындық пен қасірет. Халық «зар» сөзін жай ғана жылау емес, ішкі ауыртпалықтың белгісі ретінде қолданған. Осы арқылы мақал уақыттың әсерін терең сездіреді: бір замандағы адамдардың жанына түскен жүк те шамалас болады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал ортақ қиындықты бастан кешіп отырған адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір кезеңде бәрі де баға қымбатшылығын, жұмыс табудың қиындығын сезсе, үлкендер «заманы бірдің зары бір» деп, мұның көпке ортақ сынақ екенін еске салады. Бұл сөз адамды сабырға шақырып, бір-біріне түсіністікпен қарауға тәрбиелейді.