Ұзын сөздің үйірі,
Қысқа сөздің қиыры.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің мөлшерін де, әсерін де бағалауға шақырады. Тура мағынада, ұзақ айтылған сөздің басталуы мен аяқталуы көпке созылады, ал қысқа сөздің шегі бірден көрінеді. Астарлы мағынасы — ойды көп созбай, мәнді, нұсқа жеткізе білу керек. Артық сөйлеу кейде негізгі ойды көмескілейді, ал ықшам, жинақы сөз тыңдаушыға тез жетеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы үйір сөзі ұзын сөздің ізі көп, шеті байқалмайтын кең өрісін білдіреді. Ал қиыр — қысқа сөздің шегі анық, бірден түйінделетінін көрсетеді. Яғни ұзақ сөз кең жайылған даладай болса, қысқа сөз шымыр, нысанаға дәл тиетін оқтай әсер етеді. Бұл жерде сөздің көлемі емес, салмағы маңызды екені меңзеледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал ресми сөйлегенде, сабақ түсіндіргенде, жиналыста немесе әлеуметтік желіде ойын анық айтуға керек. Адам артық детальға кетпей, негізгі мәселені қысқа айтса, тыңдаушыға жеңіл болады. Мысалы, мұғалім бір ережені ұзақ тәптіштемей, қысқа әрі түсінікті түрде түсіндірсе, оқушы оны тез ұғады.
Qysqa sózdiń qıyry.