Ұрыншақтың дауы көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ұрыншақтың дауы көп дегеніміз — орынсыз килігетін, әр іске шүйлігіп араласа беретін адамның басы дау-дамайдан арылмайды. Тура мағынасында «ұрыншақ» — бір нәрсеге жиі ұрынатын, тиісе беретін адам; ал астарлы мағынада бұл мінезі қызбалыққа, жеңілтектікке, сабырсыздыққа меңзейді. Мұндай кісі өзіне де, өзгеге де тыныштық бермей, ұсақ мәселені үлкен жанжалға айналдырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ұрыншақ» сөзі адамның мінезін бейнелейтін өткір образ. Ол бір нәрсеге қайта-қайта соғылатын, қақтығыс іздейтін жанды елестетеді. «Дауы көп» деген тіркес ондай адамның айналасында бітпейтін кикілжің, өкпе, сөз таласы көп болатынын көрсетеді. Яғни мақал мінез бен салдардың арасындағы байланысты нақты суреттейді: тыныштықты бұзған адам өзіне де салмақ түсіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жұмыс орнында, отбасында, достар арасында орынсыз араласып, үнемі дау туғызатын адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер әріптестердің ісіне себепсіз килігіп, бәріне пікір айтып, ұжымда келіспеушілік көбейтсе, «Ұрыншақтың дауы көп» деп ескертуге болады. Мұндайда мақал сабыр сақтап, артық сөз бен артық қимылдан қашуға шақырады.