Үркер мен Айдың өзі біледі,
Есепшінің көзі біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — аспандағы Үркер мен Айдың қозғалысын, қалпын есепші ғана мұқият бақылап, дәл біледі деген ой. Астарлы мағынасы — кез келген істің қыр-сырын оны терең меңгерген, тәжірибелі, зерделі адам ғана дұрыс түсінеді. Яғни, сырт көзге қарапайым көрінетін құбылыстың өзінде жасырын заңдылық болады, оны байқау үшін білім мен байқампаздық қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұнда Үркер мен Ай — табиғаттағы дәлдікті, уақыт пен мезгілді білдіретін бейнелер. Есепші — есеп-қисапқа жүйрік, жұлдызға қарап жол тапқан, аспан сырын білетін адам. Осы образ арқылы халық «бәрін кез келген адам емес, көзі қырағы, ақылы ояу жан ғана таниды» деген ойды жеткізеді. Бұл — білімнің, бақылаудың және тәжірибенің қадірін танытатын сөз.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды күрделі істі түсіну үшін маманның пікірі керек болғанда қолдануға болады. Мысалы, біреу қаржы есебінің неге шатасқанын түсінбей тұрса, тәжірибелі бухгалтер ғана қателіктің неден шыққанын бірден байқайды. Сонда «Үркер мен Айдың өзі біледі, есепшінің көзі біледі» деп айту орынды.
Esepshiniń kózi biledi.