Ұқсата білген ұтады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ұқсата білген ұтады» деген мақалдың тура мағынасы — бар нәрсені орнымен, тиімді пайдалана алған адам пайдаға кенеледі. Астарлы мағынасы бұдан да терең: ақылмен жұмсау, дұрыс жоспарлау, қолдағы мүмкіндікті бағалау адамды алға жетелейді. Жөнсіз шашу, ретсіз әрекет ету, ысырап ету түбінде ұтылысқа апарады. Сондықтан бұл мақал үнемшілдікке, көрегендікке және істі есеппен жасауға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ұқсата білу» — тек мал-мүлікті сақтау емес, уақытты, күшті, білімді, мүмкіндікті де дұрыс жарату деген ұғым. Ал «ұту» сөзі жеңіс, пайда, табыс, нәтижелі өмірді білдіреді. Яғни халық қолдағыны қадірлеп, оны кәдеге асыра алуды ең үлкен шеберлік деп таныған. Мұнда жасырын образ ретінде өмірдің өзі бір есепті шаруа сияқты көрінеді: кім ұқыпты болса, соның несібесі артады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өте орынды. Мысалы, студент уақытын дұрыс жоспарлап, сабағын, демалысын және қосымша үйренуін реттеп жүрсе, емтиханнан жақсы нәтиже алады. Сол сияқты отбасы табысын үнемдеп, керексіз шығынды қысқартса, тұрмысы да орнығады. Демек, барды дұрыс пайдалану — табысқа бастайтын жол.