Тұлпардан жабы озады,
Тұлпар мамада тұрып бұтын созады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, жүйрік тұлпардың өзін әлсіздеу көрінетін жабы аттың да басып озуы мүмкін екені айтылады. Астарлы мағынасы — өмірде тек сыртқы күшке, атаққа, туа біткен қабілетке ғана сүйенуге болмайды; жағдай, сәттілік, күтім, орта және ыңғайлы мүмкіндік көп нәрсені өзгерте алады. Кейде бастапқыда әлсіз көрінген адам немесе нәрсе дұрыс жағдайда алға шығып, мықтыны да басып озуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы тұлпар — жүйрік, күшті, үміт күттіретін тұлға. Жабы — қарапайым, шабысы баяулау, көп көзге ілінбейтін жан. «Мамада тұрып бұтын созады» дегені — тұлпардың да кейде кеңістігі тар, жағдайы қолайсыз болып, толық мүмкіндігін көрсете алмауын меңзейді. Яғни қабілет бар, бірақ оны ашатын орта болмаса, нәтиже де төмен болуы мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал еңбек, білім, мансап, спорт сияқты салаларда жиі ұшырасады. Мысалы, жақсы дайындалған, бірақ үнсіз жүретін оқушы емтиханда өте жарқырап, көп сөйлейтін қабілетті құрбысын басып озуы мүмкін. Бұл — тек талант емес, дайындық пен мүмкіндік те маңызды екенін ескертеді.
Tulpar mamada turyp butyn sozady.