Түйенің артқаны - алтын, жегені - тікен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал түйенің тіршілігіндегі ауыртпалықты және соған қарамастан пайдасын көп ететін қасиетін бейнелейді. Тура мағынасында түйе жүк тасиды, бірақ өзі шөлге төзімді, азға қанағат етіп, тікен сияқты қатты, ащы шөппен қоректенеді. Астарлы мағынасы — еңбекқор, төзімді адам сырт көзге бейнет шегіп жүргендей көрінсе де, оның еңбегі елге де, өзіне де үлкен пайда әкеледі. Яғни, ауыр жүк көтеру — бейнет, ал соның өтеуі — алтынға тең құндылық.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алтын» — түйенің пайдасын, құнын, бағалылығын білдіреді. «Тікен» — оның талғампаз емес, қиындыққа көнбіс, азға разы бола алатын табиғатын көрсетеді. Түйе қазақ өмірінде шыдам мен күштің, сабыр мен төзімнің символы. Сондықтан бұл образ арқылы халық «қиындыққа төзе білсең, берекеге жетесің» деген ойды жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өзекті. Мысалы, ауыр жұмыс істеп, күн сайын шаршап жүретін құрылысшы немесе жүргізуші қоғамға үлкен пайда келтіреді. Сырттай қарағанда оның еңбегі қиын көрінгенімен, нәтижесі отбасы мен елге береке әкеледі. Сондықтан мақал адамды төзімділікке, еңбекке және өз ісінің қадірін білуге үндейді.