Туғанына бұрғаны,
Биді Құдай ұрғаны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: би өзіне туыс, жақын адамға қарай бұрса, яғни әділ үкімнен ауытқыса, оның ісі дұрыс болмайды. Астарлы мағынасы — билік айтқан адам туыстыққа, жақындыққа немесе жеке пайдаға жығылмай, тек ақиқат пен әділдікке сүйенуі керек. Таныстыққа тартып, бір жақты сөйлеу — ел ішіндегі сенімді бұзады. Сондықтан халық биден ең алдымен адалдық пен туралық күтеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «туғанына бұру» — туысқа бүйрек бұру, жақынға жығылу деген бейнелі тіркес. Ал «биді Құдай ұрғаны» дегені — әділ жолдан тайған, парызын дұрыс атқармаған бидің ісі ауыр, сөгісі зор деген қатты ескерту. Мұнда Құдайдың жазасы турасында айтылғанымен, негізгі ой — әділетсіздіктің рухани салмағы ауыр екенін көрсету.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз маңызын жойған жоқ. Мысалы, сотта, жұмыста немесе оқу орнында танысқа тартып шешім шығару дұрыс саналмайды. Егер бір басшы қызметкерді еңбегіне емес, туыстығына қарап көтерсе, ұжымда реніш пен сенімсіздік пайда болады. Сондықтан бұл мақал адамды әділ болуға, шешімді ар-ожданмен қабылдауға үндейді.
Bıdi Qudaı urǵany.