Төркін десе, қыз төзбейді,
Көкпек десе, түйе төзбейді.
Латын әліпбиінде:
Tórkin dese, qyz tózbeıdi,
Kókpek dese, túıe tózbeıdi.

Мақалдың мағынасы:

Ескерту: Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Нақты мағынасын өздеріңіз тексеріп, қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіздер.

Бұл мақал қазақ халқында қыз баланың отбасындағы туыстарына, яғни төркініне, ерекше адалдық, махаббат пен құрметпен қарауын білдіреді. "Төркін десе, қыз төзбейді" дегені – қыз баланың өзінің ата-анасы мен туыстарына деген сезімі қатты, олардан бірдеңе жетіспейтін болса, немесе олардың жағдайын сұрау, қолдау көрсету қажет болса, ол ешқашан бейжай қалмайды.

Ал "Көкпек десе, түйе төзбейді" дегендегі "көкпек" – ауыр жүк, қызығушылық немесе талап. Түйе, мұндай ауыр жүктен қажымай, шабандозын, немесе жүк көтерушісін қалағанынша тасымалдауға көмектеседі. Яғни, бұл жерде түйенің төзімділігін және күшін көрсету арқылы, өмірдегі ауыртпалықтарға төзу, қиындықтарды жеңу сияқты қасиеттерді да білдіреді.

Жалпы мағынасы: Қыз бен түйенің төзімділігі, олардың өз отбасына, туыстарына, яғни төркіне деген тілектестігі мен передачалары. Мақал қыздың, әсіресе, өз төркініне деген сезімдерін, жанының қылығын, парызы мен міндеттерін атап өтеді.


#Әйел заты туралы