Тек жүргенше тегін істе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам бос жүрмей, қолынан келетін пайдалы іс жасап, еңбектеніп жүргені дұрыс екенін айтады. Тура мағынасында — ештеңе істемей тек жүрудің орнына, ақысыз болса да бір игілікті жұмысқа аралас деген ой бар. Астарлы мағынасы — адам өз уақытын бос өткізбеуі керек, өйткені әрекет пен еңбек кісіні шынықтырады, тәжірибе береді, абырой әкеледі. Кейде табыс бірден болмайды, бірақ тегін істелген іс кейін үлкен пайдаға жол ашады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "тек жүру" — мақсатсыз, пайдасыз өмір сүрудің бейнесі. Ал "тегін істеу" — алғашқыда ақы күтпей, тәжірибе, үйрену, жол табу үшін еңбек ету дегенді білдіреді. Халық бұл арқылы адамға қозғалыс, талап, ізденіс керек екенін меңзейді. Яғни, қол қусырып отырғаннан гөрі, аз болса да іс қылған дұрыс.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жас маманға, студентке, не жаңа кәсіп бастаған адамға өте сай айтылады. Мысалы, университет бітірген түлек бір мекемеде алдымен тәжірибе үшін ақысыз тағылымдамадан өтсе, кейін маман ретінде тез өседі. Мұнда мақсат — уақытша тегін еңбек емес, болашаққа жол ашатын пайдалы қадам жасау.