Тамақ - байдан , ажал - Алладан .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның тамағы, несібесі байдан, яғни дәулетті, жағдайлы кісіден келеді; ал ажал, өлім — Алланың жазғаны. Астарлы мағынасы — адамның тіршіліктегі ырыс-несібесі біреудің қолында болса да, өмір мен өлім адамның еркінде емес, оны Жаратушы белгілейді. Сондықтан адам байлыққа да, жоқшылыққа да тәуелді болып кетпей, тағдырға тәубе етіп, өмірін қадірлеуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бай» — қолы ашық, берекелі адамды, ал «тамақ» — тек ас емес, жалпы күнкөріс пен ризықты білдіреді. «Ажал» сөзі өмірдің соңы, адамның шектеулі ғұмыры деген ұғымды береді. «Алладан» деуі — бар нәрсенің түбі құдайлық жазмышқа байланысты екенін көрсетеді. Осы екі образ қатар келіп, дүниелік несібе мен рухани сенімді қарсы қояды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал адамды сабырлы, қанағатшыл болуға тәрбиелейді. Мысалы, біреу жұмысынан қысқартылса, «бәрі өз қолымда емес» деп күйзеліп кетпей, жаңа мүмкіндік іздеп, өмірдің жалғыз несібемен шектелмейтінін түсінеді. Яғни, еңбек етіп, ризықты Алладан күту керек, ал өлімнің уақытын адам емес, тағдыр белгілейді.