Тай атқа, ат мұратқа жеткізер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Тай атқа, ат мұратқа жеткізер» деген мақалдың тура мағынасы — тай өсіп, жақсы бапталса, кейін ат болады; ал ат адамды алысқа апарып, көздеген мақсатына жеткізеді. Астарлы мағынасы — әр нәрсенің өз кезеңі, өз дамуы бар. Кішкентай, әлсіз көрінген нәрсе уақыт өте келе үлкен пайдаға жарайды. Сондай-ақ, бастауын дұрыс алып, күтім көрген іс түбінде жеміс береді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тай» — жас, әлі жетілмеген, бірақ болашағы бар нәрсенің бейнесі. «Ат» — күш, сенім, жол ашатын мүмкіндік. Ал «мұрат» — адамның арманы, мақсаты, өмірлік межесі. Яғни, жас нәрсе еңбектің, күтімнің, тәрбиенің арқасында үлкен іске қызмет етеді деген ой айтылады. Бұл жерде жылқы образы арқылы даму мен жетілудің табиғи жолы көрсетілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі өмірде бұл мақал баланы тәрбиелеуге, шәкіртті оқытуға, жас маманды жетілдіруге қатысты жиі қолданылады. Мысалы, бір кәсіпорын жаңа келген қызметкерді бірден күрделі іске қоспай, үйретіп, тәжірибе берсе, кейін ол мықты маманға айналады. Сол сияқты, бүгінгі еңбектің нәтижесі ертеңгі үлкен жетістікке бастайды.**