Сүтке тойғыз мырсынды,
Соқыры болар мыршымды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай түсініксіз көрінгенімен, астарында артық еркелету мен шектен тыс аяушылықтың зияны бар деген ой жатыр. Біреуді орынсыз әлпештеп, әр қалауын орындай берсең, ол еңбекке, тәртіпке, жауапкершілікке үйренбей, мінезі бұзылуы мүмкін. Яғни жақсы ниетпен жасалған шектен тыс қамқорлық кейде адамды әлсіретіп, өз бетімен өмір сүруге бейімсіз етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сүтке тойғызу» — мол қамқорлықтың, барын беріп бағып-қағудың бейнесі. Ал «соқыры болар» дегені — көз ашпайтын, өздігінен әрекет етпейтін, тәуелді күйге түсу деген астарлы мағына береді. Мұнда нақты сүт пен көздің соқыр болуы емес, адамның ерке, ынжық, талапсыз болып қалуы меңзеледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал баланы тәрбиелеуде, қызметкерге немесе жас адамға тым жеңілдік жасағанда орынды айтылады. Мысалы, ата-ана баласына үй шаруасын мүлде істетпей, барлық қиындықты өзі көтерсе, бала кейін жауапкершілікті сезінбей өседі. Сондықтан мейіріммен қатар талап та болуы керек.
Soqyry bolar myrshymdy.