Сумен ойнама - батарсың,
Отпен ойнама- күйерсің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды сақ болуға, шектен шықпауға шақырады. Тура мағынасында суға орынсыз жақындасаң, батып кетуің мүмкін; отпен ойнасаң, күйіп қаласың. Астарлы мағынасы — кез келген қауіпті іске жеңіл қарамау керек, ойланбай жасалған әрекет адамға зиян әкеледі. Яғни, өмірде әр істің салдарын алдын ала бағалап, абай қимылдау қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы су — терең қауіптің, ал от — күйдірер қатердің бейнесі. Екеуі де адамға жақын көрінгенімен, бақылаусыз қалса, үлкен зиян келтіреді. «Ойнама» деген сөз олардың жай ермек емес, жауапкершілік керек құбылыс екенін аңғартады. Бұл образдар арқылы мақал кез келген қауіпті нәрсенің шегін білуге үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал интернеттегі қауіпсіздікке, жол ережесіне, жұмыс орнындағы тәртіпке де сай келеді. Мысалы, белгісіз сайтқа жеке мәліметін енгізген адам алдануы мүмкін; бұл да «сумен ойнама, батарсың» дегеннің заманауи көрінісі. Сондықтан әр қадамда сақ болып, салдарын ойлаған дұрыс.
Otpen oınama- kúıersiń.