Сөзге құлықсыздың көңілі тұрақсыз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Сөзге құлықсыз адам ақылдасуға, тыңдауға, ой бөлісуге зауқы жоқ кісі дегенді білдіреді. Мұндай адамның көңілі де берік болмайды, өйткені ол ішкі ойын реттеп, жанын сабырға шақыратын сөзден қашады. Мақалдың астарлы мағынасы — адамды тұрақтандыратын нәрсе тек сезім емес, парасатты сөз, кеңес және ойлы әңгіме екенін ескерту.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сөз» — жай дыбыс емес, ақыл, кеңес, тәлім, шындықтың көрінісі. Ал «құлықсыз» дегені — оны қабылдағысы келмейтін, тыңдауға бейім емес адам. «Көңілі тұрақсыз» тіркесі адамның ішкі дүниесі шайқалып, бір пікірде тұра алмайтынын аңғартады. Яғни, сөзден қашқан жанның ойы да орнықпайды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, бір адам жұмыстағы қателігі туралы ескерту естігісі келмей, бәріне қарсы шықса, ол тез ашуланып, дұрыс шешім қабылдай алмайды. Ал ақылға құлақ асып, пікір тыңдай білетін адам сабырлы, байыпты болады. Сондықтан бұл мақал тыңдай білу — тұрақтылықтың белгісі екенін үйретеді.