Шоқысқыш қоразға шыр бітпес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Шоқысқыш қоразға шыр бітпес» деген мақалдың тура мағынасы — үнемі шоқып, тыныш таппайтын қораздың бойына шыр, яғни семіздік не береке қонбайды. Астарлы мағынасы — тынымсыз қимылдап, берекесіз, пайдасыз іске үйір болған адам ырысқа жарымауы мүмкін. Мұнда еңбек пен әрекет емес, жөнсіз әурешілік сыналады. Адам істің басын бірден-бірге соғып, ұсақ тірлікпен уақыт өткізсе, нәтижеге жете алмайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шоқысқыш қораз» — дамылсыз, қойын-қолтық ісі жоқ, бірақ мазасыз адамды бейнелейді. «Шыр бітпес» деген сөз семіздік, тоқшылық, береке деген ұғымды аңғартады. Яғни, қораздың қалпы арқылы берекесіз қимыл, сабырсыздық пен ретсіздік көрсетілген. Халық мұнда мінездің кемшілігін жануардың қылығымен өте дәл суреттеген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өз ісіне ұқыпсыз, бір жобадан екіншісіне ауысып, ешқайсысын соңына дейін жеткізбейтін адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір студент күнде жаңа курс бастап, бірақ бірде-бірін аяқтамай жүрсе, оның еңбегі де, білімі де жинақталмайды. Мұндайда «Шоқысқыш қоразға шыр бітпес» деп, тиянақтылыққа, сабырлы еңбекке шақырады.