Шамасыз батырлық - шарасыз өлім.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал батылдықтың да шегі болатынын ескертеді. Тура мағынасында, шамадан тыс тәуекелге барып, өз күшін, жағдайын есептемеген адам опық жейді. Астарлы мағынасы — ерлік ақылмен, сақтықпен, есеппен ұштасқанда ғана пайдалы. Көзсіз батырлық кейде намыс емес, орынсыз тәуекелге айналып, адамды тығырыққа тірейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «батырлық» — қайсарлық пен алға ұмтылу, ал «шарасыз өлім» — ойланбай істелген істің ауыр салдары. «Шамасыз» сөзі мөлшерсіз, шектен шыққан әрекетті білдіреді. Яғни, батырлықтың өзі қадірлі болғанымен, оны ақыл таразысына салмаса, соңы өкінішке апарады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген жауапты істе тәуекел мен сақтықтың тең болуын үйретеді. Мысалы, жас жүргізуші жылдамдықты шамадан тыс арттырып, ережені елемесе, апатқа ұшырауы мүмкін. Сондықтан бұл нақыл адамды «қорық» демейді, қайта «ойлан, өлшеп істе» деп тәрбиелейді.