Сексенде сегіз байлық, сегіз жарлылық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қартайған шақта адамның өмірде жинаған тәжірибесі, мінезі, беделі мен рухани байлығы айқын көрінетінін білдіреді. «Сексенде» дегені — жастың тоқтаған, өмірдің көп сынын көрген кезеңі. Ал «сегіз байлық» — денсаулық, ақыл, абырой, ұрпақ, дос, ырыс, тыныштық, қанағат сияқты адамды байытатын игіліктер. «Сегіз жарлылық» — керісінше, әлсіздік, жалғыздық, дерт, мұқтаждық, дәрменсіздік секілді қарттықтың қиын тұстары. Яғни бұл мақал адамға жастайынан ой жинап, дұрыс өмір сүрсең, қартайғанда рухани бай боласың деген ой салады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «байлық» пен «жарлылық» тек ақшаға қатысты емес. Байлық — ішкі кемелдік пен өмірдің берекесі, ал жарлылық — күштің кемуі, тірліктің тарылуы. «Сегіз» саны нақты сан емес, көптікті, сан қилы жағдайды меңзейді. Осы арқылы халық қарттықтың екі қырын: бір жағынан даналық пен абыройды, екінші жағынан әлсіздік пен тәуелділікті бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал үлкен кісілерге құрметпен қарап, олардың өмірлік тәжірибесін бағалауға шақырады. Мысалы, зейнет жасындағы атаның ақылы отбасындағы дау-дамайды шешіп, сол үйге тыныштық әкелуі мүмкін. Бұл — қарттықтың байлығы.