Пішені өртенбегеннің бәрі ақылды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — шөбі, пішені өртеніп көрмеген адам өзін қауіпсіз, жайлы күйде жүріп-ақ ақылды санайды. Ал астарлы мағынасы — қиындық көрмеген, шығынның, сынның, тауқыметтің дәмін татпаған адам өмірдің шын салмағын толық түсінбейді. Яғни ақыл тек жай күнде емес, сынақтан өткенде, тәжірибе жинағанда қалыптасады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «пішен» — адамның тіршілігі, еңбегі, ырысы; ал «өртену» — күтпеген апат, шығын, ауыр сынақ. Пішені жанып кеткен шаруа шығынның, сақтықтың, алдын ала ойланудың қадірін жақсы біледі. Сондықтан бұл образ өмірдің бір ғана сәтімен емес, талай тәжірибемен өлшенетінін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал өмір сабағын меңгермеген, қауіптің алдын алмаған адамға қатысты айтылады. Мысалы, жұмысында құжатты сақтамаған адам бір рет бәрінен айырылып қалса, содан кейін ғана жауапкершіліктің маңызын түсінеді. Яғни қиындық көрген адам сабырлы, есепті, сақ болады.