Пәледен машайық қашады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: пәле-қаза, дау-дамай, қиындық сияқты кесірлі нәрседен тіпті машайық та қашады. Астарлы мағынасы: ақылды, сабырлы адам өзіне зиян келтіретін, берекесін кетіретін іске араласпайды. Яғни «артық сөзге, бос жанжалға, қауіпті жағдайға жолама» деген ескерту бар. Халық бұл сөз арқылы тыныштықтың, сақтықтың және өзін тежей білудің құнын ұқтырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «пәле» — кез келген кесапат, қиын іс, берекесіздік. «Машайық» сөзі діни, тақуа, елден оқшау, өте сақ адам бейнесін танытады. Тақуа кісі де пәленің жолынан қашса, онда қарапайым адам одан тіпті де аулақ болуы керек деген ой күшейеді. Бұл — кесірден сақтанудың әсерлі бейнесі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жанжалға, күмәнді ортаға, заңсыз іске араласпау керегін білдіреді. Мысалы, бір адам әлеуметтік желідегі ұрысқа, жалған ақпарат таратуға кіріспей, «бұл пәледен аулақ болайын» деп тоқтайды. Мұнда мақал адамның абыройын сақтап, тыныш өмір сүруге үндейді.