Өзен бойы тұрғанда,
Өзге жерге қонбаңыз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға өзіне қолайлы, берекелі, жайлы орнын тастап, орынсыз басқа жерге ұмтылмауды ескертеді. Тура мағынасында: өзен бойында суы мол, шөбі шүйгін, тіршілікке ыңғайлы қоныс бар кезде, басқа жерге көшудің қажеті жоқ. Астарлы мағынасында: бар мүмкіндік пен жақсылықтың қадірін біліп, дәл қазіргі тиімді жағдайды бағалау керек. Кейде адам барын қанағат тұтпай, ойланбай қадам жасап, кейін өкініп жатады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өзен бойы» — молшылықтың, ырыс пен қолайлылықтың белгісі. Ал «өзге жер» — белгісіз, қиынырақ, пайдасы аз орынның бейнесі. «Қонбаңыз» деген сөз тек қоныс ауыстырмау емес, байыппен шешім қабылда деген мағына береді. Яғни мақал тұрақтылықты, сабырды және қолдағыны бағалауды меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақалды жақсы жұмыс, берік қарым-қатынас не қолайлы мүмкіндік жайында айтуға болады. Мысалы, адам өзіне ыңғайлы жұмыс орнын себепсіз тастап, нақты жоспары жоқ жерге ауысса, кейін қиындыққа тап болуы мүмкін. Сондықтан бар мүмкіндікті орынды пайдаланып, асығыс шешімге бармау керек.
Ózge jerge qonbańyz.