Оты жоқ жер жетім,
Басшысы жоқ ел жетім,
Елінен ауған ер жетім,
Тыңдаусыз сөз жетім,
Жоқтаусыз қыз жетім.
Латын әліпбиінде:
Oty joq jer jetim,
Basshysy joq el jetim,
Elinen aýǵan er jetim,
Tyńdaýsyz sóz jetim,
Joqtaýsyz qyz jetim.

Мақалдың мағынасы:

Ескерту: Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Нақты мағынасын өздеріңіз тексеріп, қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіздер.

Бұл мақалдың мағынасы – қоғамдағы және өмірдегі түрлі жетімдік жағдайларын бейнелейді.

1. **Оты жоқ жер жетім** – от, яғни, жылу, өмір мен нығмет символы ретінде қабылданады. Егер жерде от жоқ болса, ол жердің өмір сүру қабілеті төмен. Бұл, өз кезегінде, табиғи орта мен демографияға қатысты тұжырым.

2. **Басшысы жоқ ел жетім** – елдің көшбасшысы, билік, басқару жүйесі, халықтың бірлік пен ұйымдасуын қамтамасыз етеді. Егер елдің басшысы болмаса, онда елдің тағдыры мен болашағы белгісіз болады.

3. **Елінен ауған ер жетім** – өз отанынан, туған жерінен жырақта жүрген адамдардың, яғни, отбасынан, үйінен, туған-туысынан алыстап кеткендердің оларға деген сағынышы, туған жерге деген attachment (байланыс) сезімі, сондықтан олар "жетім" мәртебесіне ие.

4. **Тыңдаусыз сөз жетім** – кез келген пікір, кеңес немесе ұсыныс естілмей, қабылданбай қалса, ол сөздің құны мен мағынасы жоғалады. Ол ешкімге әсер етпейді, яғни, "жетім" болғандай күтімді қажет етеді.

5. **Жоқтаусыз қыз жетім** – мұнда қыз немесе әйелдің қоғамдағы, отбасының назарында, сүйіспеншілігінде, қамқорлығында болмауы. Егер оның жағдайы мен сезімдері назарсыз қалса, ол да "жетім" ретінде қабылданады.

Мақал жалпы қоғамда, ортада немесе адам өмірінде жетімдік, жалғыздық, назарсыз қалушылық мәселелерінің бар екенін, олардың ешкімге пайда әкелмейтінін көрсетеді. Отан, жұрт, қамқорлық, біліктілік және тыңдау барлығы маңызды, себебі оларсыз әлсіздік және жалғыздық орын алады.


#Жетімдік туралы #Жер туралы