Отбасының жанжалы,
Қанбай ішкен шайдан туады.
Ауыр жолдың азабы,
Артар атан, нардан туады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал отбасы ішіндегі ұрыс-керіс көбіне үлкен себептен емес, ұсақ-түйек нәрседен басталатынын меңзейді. Қанықпай ішілген шай қалай көңілді аштырса, үй ішіндегі ұнамсыздық та сөзге келуге, ренішке айналады. Екінші жолы ауыр жүк көтерген атан мен нардың азабын айтып, қиын жолдың, ауыр істің қиындығы көп күш пен төзімді талап ететінін көрсетеді. Яғни, кез келген қиындықтың өз салмағы бар, соны көтере білу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қанбай ішкен шай» — асығыстықтың, қанағатсыздықтың белгісі. Шайдың толық қанды болмауы сияқты, көңілдің де толық жайланбауы жанжалға себеп болады. Ал «атан, нар» — күшті, ауырды көтеретін түліктер. Олар арқылы автор ауыр жолдың, бейнетті тірліктің салмағын бейнелейді. Бұл образдар тұрмыстық шындықты өте дәл әрі әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасындағы кикілжіңнің себебі кейде ақшада не үлкен мәселеде емес, шаршау, асығыстық, түсінбеушіліктен болатынын еске салады. Мысалы, ата-ана жұмыстан шаршап келіп, балаға қысқа сөйлесе, соның өзі үйде реніш тудыруы мүмкін. Сондықтан сабыр сақтап, бір-бірін тыңдау маңызды.
Qanbaı ishken shaıdan týady.
Aýyr joldyń azaby,
Artar atan, nardan týady.