Отанын сатқан - ант атқан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Отанын сатқан - ант атқан» деген мақал елге опасыздық жасаудың ең ауыр қылмыс екенін білдіреді. Тура мағынасында — өз жерін, өз елін сатып кету; ал астарлы мағынасында — туған жұртқа берген сертінен тайып, халықтың сенімін ақтамау. Мұнда Отанға адалдық адамдықтың, ар-намыстың ең биік өлшемі ретінде көрсетіледі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сату» сөзі материалдық пайда үшін арын жоғалту, мүдде үшін елге қарсы шығу мағынасын береді. «Ант атқан» тіркесі — берген уәдесін бұзған, қасиетті сертті аяққа таптаған адам деген өте ауыр бағалау. Қазақ түсінігінде ант — жай сөз емес, жауапкершілік пен қасиетті міндет.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жойған жоқ. Ол Отанға қызмет етуді, ел мүддесін жеке пайдадан жоғары қоюды ескертеді. Мысалы, мемлекеттік құпияны сыртқа сатып, ел қауіпсіздігіне зиян келтірген адамға халық осы мақалмен баға береді. Яғни, туған жерге адал болу — азаматтық борыш.