Орағың өткір болса, қарың талмайды,
Отаның берік болса, жауың алмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: орақ өткір болса, егін ору жеңілдеп, адам көп қиналмайды. Ал отаны берік болса, яғни ел іші ынтымақты, қорғаны мықты болса, жау да жеңе алмайды. Астарлы мағынасы — әр істің нәтижесі оның дайындығына, беріктігіне және ынтымағына байланысты. Еңбек құралын ұқыпты ұстау қалай істі жеңілдетсе, елдің бірлігі де сондай қорған болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы орақ — еңбек пен тіршіліктің белгісі, ал өткір орақ — дайындық, шеберлік, ұқыптылықтың символы. Қарың талмау — шаршамау, қажымау, істің оңай жүруі дегенді білдіреді. Отан — тек жер емес, елдің бірлігі мен тұтастығы. Берік болу — ішкі ынтымақ, тәртіп, қорғаныс және сенім деген ұғымдарды танытады. Жау — сыртқы қауіп, алауыздықты пайдаланып кіретін қатер.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жоспарлы еңбек пен бірліктің маңызын ескертеді. Мысалы, бір ұйым жұмысты алдын ала дұрыс ұйымдастырып, әркім өз міндетін жауапкершілікпен атқарса, іс тез бітеді және қиындық азаяды. Сол сияқты, қоғамда татулық сақталса, сыртқы не ішкі кедергілер елді әлсірете алмайды.
Otanyń berik bolsa, jaýyń almaıdy.